Bakı. Trend:
2025-ci ilin ilk yarısına olan vəziyyətə görə, Azərbaycanın Çin
tərəfindən toplanmış birbaşa xarici investisiyaları (BXXİ) 405
milyon dollar təşkil edir ki, bu da 2016-cı ilin 259 milyon dolları
ilə müqayisədə artım deməkdir.
Trend bu barədə
Avrasiya İnkişaf Bankının (AAİB) hesabatına istinadən məlumat
verir.
Hesabata görə, BXXİ-nin orta illik artım tempi 2016-cı ildən
4,8% olmuş, 2022-ci ildən etibarən isə demək olar ki, illik 9,7%
təşkil edib.
“Hesabatda qeyd olunur ki, portfelin əsas hərəkətverici qüvvəsi
emal sənayesidir və Azərbaycanın Çin BXXİ-lərinin 88%-i (2025-ci
ilin ilk yarısına 355 milyon dollar) məhz bu sahəyə yönəlib. Sektor
üzrə yatırımların həcmi 2016-cı illə müqayisədə demək olar ki, 40
dəfə artıb,” – deyə hesabatda bildirilir.
Bankın analitikləri qeyd edir ki, elektrik və qaz təminatı
sahəsində ümumi həcmi 50 milyon dollar olan layihələr də ortaya
çıxıb (portfelin 12,3%-i).
“Elektrik enerjisi sahəsində “Universal Energy”, “Universal
Solar Azerbaijan” vasitəsilə Qobustan rayonunda 100 MVt gücündə
Günəş Elektrik Stansiyası inşa edir. İnvestisiyaların həcmi 100
milyon dollar qiymətləndirilir. Paralel olaraq, “China Datang
Overseas” Böyükşor gölü ərazisində 30 MVt saxlama sistemli 100 MVt
gücündə günəş elektrik stansiyası layihəsini hazırlayır,” – deyə
hesabatda qeyd olunub.
Emal sənayesi layihələrinə gəlincə, AAİB qeyd edir ki, “BYD”
şirkəti Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında elektrik avtobuslarının
yığımı üçün “Electrify Azerbaijan” müəssisəsini qurur. İlkin
investisiya 17 milyon dollar təşkil edir, istehsalın
genişləndirilməsi halında bu məbləğ 60–94 milyon dollara çatdırıla
bilər. Ağdam Sənaye Parkında isə özəl Çin investoru “Fujiai
Azerbaijan” zavodunu açır; zavod lift və eskalator istehsalı ilə
məşğul olacaq və planlaşdırılan investisiya həcmi 2 milyon
dollardır. Bütün layihələr başlıca olaraq investorların öz vəsaiti
hesabına maliyyələşdirilir ( Çin tərəfindən birbaşa büdcə dəstəyi
olmadan).
Hesabatda qeyd olunur ki, Cənubi Qafqaz ölkələrində toplanmış
birbaşa Çin investisiyaları davamlı artım nümayiş etdirir və sahə
strukturunda keyfiyyətli transformasiyanı əks etdirir. 2016-cı
ildən 2025-ci ilin ilk yarısına qədər BXXİ həcmi 284 milyon
dollardan 690 milyon dollara qədər artıb. İnvestisiya portfeli
əsasən Azərbaycana və Gürcüstanda cəmlənib (investisiyaların
99%-i).
