Bakı. Trend:
İnsan fəaliyyəti nəticəsində yaranan iqlim dəyişikliyi Cənubi
Afrikanın bəzi bölgələrini viran qoyan son leysan yağışlarını və
daşqınları daha da kəskinləşdirib. Bu fəlakətlər nəticəsində
100-dən çox insan həlak olub, 300 mindən artıq şəxs isə
ev-eşiyindən didərgin düşüb.
Trend xarici KİV-ə
istinadən xəbər verir ki, Dünya Hava Hadisələrinin Atribusiyası
(World Weather Attribution) təşkilatı tərəfindən aparılan və Cənubi
Afrika, Mozambik və Zimbabvenin bəzi ərazilərində ciddi daşqınlara
səbəb olan son güclü yağışları təhlil edən araşdırma göstərib ki,
region 10 gün ərzində normalda bir il ərzində düşən yağıntı
miqdarını qəbul edib.
Nəticədə yaşayış evlərinə və infrastruktur obyektlərinə
genişmiqyaslı ziyan dəyib, zərərin milyonlarla dollarla ölçüldüyü
bildirilir. Bununla yanaşı, insan tələfatı da daxil olmaqla
ölçüyəgəlməz humanitar fəsadlar yaranıb.
Mozambikdə bir çox ev və binalar tamamilə su altında qalıb,
Cənubi Afrikanın Limpopo və Mpumalanqa əyalətlərində, həmçinin
Zimbabvenin bəzi bölgələrində yollar və körpülər sel suları
tərəfindən dağıdılıb.
Tədqiqat dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan alimlər tərəfindən
aparılıb və iqlim dəyişikliyinin ekstremal hava hadisələrinə
təsirini qiymətləndirmək üçün elmi ictimaiyyət tərəfindən
təsdiqlənmiş metodlardan istifadə olunub.
Son leysan yağışları ilə bağlı əldə edilən məlumatlar göstərir
ki, təxminən 50 ildə bir dəfə müşahidə olunan bu nadir miqyaslı
yağıntılar daha şiddətli leysanlar tendensiyasını təsdiqləyir.
Vəziyyət həmçinin Cənubi Afrika regionuna təbii olaraq daha
rütubətli şərait gətirən hazırkı “La Nina” hava hadisəsi ilə daha
da ağırlaşıb. Lakin bu dəfə “La Nina” daha isti atmosfer şəraitində
fəaliyyət göstərib.
“Nəticələrimiz açıq şəkildə göstərir ki, fosil yanacaqların
yandırılmasını davam etdirməyimiz təkcə ekstremal yağışların
intensivliyini artırmır, həm də hər halda baş verəcək hadisələri
daha ağır və dağıdıcı hala gətirir,” – deyə Niderland Kral
Meteorologiya İnstitutunun aparıcı iqlim tədqiqatçısı İzidin Pintu
bildirib.
