Bakı.Trend:
“Fitch Solutions”un tərkibinə daxil olan BMI şirkətinin
proqnozuna əsasən, yaxın müddətdə “Brent” markalı neftin qiymətləri
bir barel üçün 110–130 dollar civarına yüksələ bilər. Yaxın Şərqdə
münaqişə uzanacağı təqdirdə isə 150 dollar və daha yuxarı
səviyyələrə qədər artım mümkündür.
Trend xəbər verir
ki, münaqişənin başlanğıcından bəri “Brent” nefti artıq 50 faizdən
çox bahalaşıb, öncədən bağlanan kontraktlar bir barel üçün 109
dollardan yuxarı satılır ki, bu da qlobal neft bazarlarında artan
təzyiqi əks etdirir.
Qiymət artımı regionda enerji infrastrukturuna yönələn
hücumların genişlənməsi də daxil olmaqla, eskalasiyanın davam
etməsi əlamətləri ilə izah olunur.
“İnvestorlar tədarükə dair istənilən təhdidlərə qarşı son dərəcə
həssasdırlar, bu da münaqişədən sonrakı bərpanın ləngiməsinə səbəb
ola bilər” deyə BMI analitikləri qeyd edirlər və vurğulayırlar ki,
istehsal və ixrac hələ də əhəmiyyətli dərəcədə məhduddur.
“Brent” nefti son iki həftə ərzində bir barel üçün 90–110 dollar
civarında ticarət olunsa da, BMI hesab edir ki, bu intervalın
qorunub saxlanılması gözlənilən deyil. “Münaqişənin davam edəcəyi
təqdirdə, bir-iki həftə ərzində bir barel üçün 110–130 dollar
diapazonuna davamlı keçidi gözləyirik”, — hesabatda qeyd
olunur.
Uzunmüddətli perspektivdə BMI 2026-cı ildə “Brent” neftinin orta
qiyməti üzrə baza proqnozunu bir barel üçün 70 dollar səviyyəsində
saxlayır, lakin 75–82 dollar aralığına qədər mümkün korrektəyə
hazırlaşır. Bu, analitiklərin münaqişənin müddətinə dair
baxışlarının qısamüddətli (dörd həftəyədək) ssenaridən daha
uzunmüddətli, hətta səkkiz həftəyədək uzana biləcək ssenariyə doğru
dəyişməsini əks etdirir.
“Neft bazarına təsir zamanla tədricən yığılır və daha bir ay
davam edən hərbi əməliyyatlar — Hörmüz boğazı vasitəsilə
tədarüklərin son dərəcə aşağı səviyyədə qalması və kritik
infrastrukturun təkrar hücumlara məruz qalması ilə – bazara misli
görülməmiş təzyiq göstərəcək”, – BMI bildirir.
Münaqişədən əvvəl Hörmüz boğazı vasitəsilə gündə təxminən 20
milyon barel neft daşınırdı. Yüngülləşdirici amillərə — axınların
Qırmızı dəniz və alternativ boru kəmərləri vasitəsilə
yönləndirilməsi, strateji ehtiyatlardan istifadə, Rusiyaya qarşı
sanksiyaların qismən yumşaldılması və tələbatın məhdud şəkildə
azalması – bütün bunlara baxmayaraq, tədarükdə əhəmiyyətli
çatışmazlıqla qalmaqdadır.
BMI proqnozlaşdırır ki, münaqişə dövründə gündəlik tədarükdə
7,5–15 milyon barel həcmində fasilələr yaranacaq. “Bazar təsiri
zamanla yığılacaq, fiziki dislokasiyalar isə artacaq”, — hesabatda
qeyd olunur.
Proqnoz olduqca qeyri-sabit qalır və qiymətlərin bir barel üçün
130 dollardan yuxarı yüksəlməsi üçün bir sıra potensial amillər
mövcuddur. Bunlara Hörmüz boğazında eskalasiyaların kəskinləşməsi,
Qırmızı dənizdə və ya Yanbu kimi ixrac mərkəzlərində fasilələrin
yaranması, həmçinin İranın və digər Körfəz ölkələrinin əsas neft
hasilatı və ixrac infrastrukturuna hücumlar daxildir.
“Daha uzunmüddətli münaqişə halında bu, neft və neft məhsulları
üzrə proqnozlarımızın əhəmiyyətli şəkildə yenidən nəzərdən
keçirilməsini tələb edəcək, çünki daha güclü və uzunmüddətli təklif
şoku və bərpanın ləngiməsi müşahidə olunacaq”, – BMI analitikləri
yekunlaşdırıblar.
