Bakı. Trend:
Vaşinqtonda ABŞ-ın təşəbbüsü ilə yaradılmış Sülh Şurasının ilk
iclası zamanı Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə qarşı radikal
qrup tərəfindən təxribat cəhdinin edilməsi təsadüfi hadisə kimi
qiymətləndirilə bilməz. Bu cür aksiyalar adətən spontan etiraz
görüntüsü altında təqdim olunsa da, onların arxasında daha geniş
siyasi motivlərin və koordinasiyanın dayanması ehtimalı yüksəkdir.
Xüsusilə diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, hadisədən dərhal
sonra ABŞ-dakı erməni lobbi təşkilatlarından olan ANCA və ABŞ
Konqresinin üzvü Frank Pallone tərəfindən anti-Azərbaycan
ritorikasının gücləndirilməsi bu prosesin siyasi kontekstdə
qiymətləndirilməsini zəruri edir.
Bunu Trend-ə
açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Sevil Mikayılova deyib.
S.Mikayılova bildirib ki, son illərdə Cənubi Qafqazda formalaşan
yeni reallıq, xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü təmin etməsi
və regionda təşəbbüsü öz əlində cəmləməsi bir sıra xarici güc
mərkəzlərinin ənənəvi təsir alətlərini zəiflədib:
“Müharibədən sonrakı mərhələdə Azərbaycanın daha müstəqil və
suveren siyasət yürütməsi, enerji, təhlükəsizlik və nəqliyyat
sahələrində strateji aktora çevrilməsi bu ölkənin beynəlxalq
mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib.
Məhz bu fonda Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində müşahidə olunan
müsbət dinamika xüsusi diqqət çəkir. Vaşinqtonun təşəbbüsü ilə
keçirilən tədbirdə Azərbaycanın dövlət başçısının iştirakı,
ümumilikdə, iki ölkə arasında dialoqun davam etdiyini və əməkdaşlıq
üçün platformaların qorunduğunu göstərir. ABŞ üçün Azərbaycanın
enerji təhlükəsizliyində, regional sabitlikdə və alternativ
nəqliyyat marşrutlarında rolu strateji əhəmiyyət kəsb edir. Bu
reallıq isə Azərbaycanla ABŞ arasında münasibətlərin müəyyən
dairələrin istədiyinin əksinə olaraq tamamilə pozulmadığını,
əksinə, yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.
Deputat S.Mikayılova xüsusi vurğulayıb ki, belə bir şəraitdə
Vaşinqtonda baş verən təxribat cəhdi bir neçə məqsədə xidmət edə
bilər:
“Birincisi, Azərbaycanın siyasi rəhbərliyinin beynəlxalq
platformalardakı fəaliyyətinə kölgə salmaq və onun legitimliyini
şübhə altına almaq cəhdidir. Dövlət başçısına qarşı şəxsi müstəvidə
hücumların təşkili əslində dövlətin özünün siyasi kursuna qarşı
yönəlmiş təzyiq alətidir.
İkincisi, bu cür aksiyalar Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində
formalaşan müsbət dinamikanı zədələməyə hesablanmış informasiya və
psixoloji təsir vasitəsi kimi çıxış edir. Çünki iki ölkə arasında
əməkdaşlığın dərinləşməsi regionda təsir imkanlarını itirən və ya
itirməkdən ehtiyat edən dairələr üçün arzuolunan deyil.
Üçüncüsü, bu cəhdlər Azərbaycanı beynəlxalq müstəvidə təcrid
olunmuş və mübahisəli aktor kimi təqdim etməyə yönəlmiş
uzunmüddətli kampaniyanın elementləri kimi də qiymətləndirilə
bilər.
Hadisə zamanı ABŞ təhlükəsizlik orqanlarının vəziyyəti nəzarətdə
saxlaması və tədbirin planlaşdırıldığı kimi davam etməsi onu
göstərir ki, rəsmi Vaşinqton bu cür radikal qrupların fəaliyyətinin
dövlətlərarası münasibətlərə təsir etməsinə imkan vermək niyyətində
deyil. Bu, ABŞ-nin institusional səviyyədə Azərbaycanla dialoqu
davam etdirməkdə maraqlı olduğunu göstərən mühüm göstəricidir.
Bu baxımdan, ayrı-ayrı konqresmenlərin və lobbi təşkilatlarının
bəyanatları ABŞ dövlətinin rəsmi mövqeyini tam əks etdirmir, daha
çox müəyyən siyasi və etnik lobbi maraqlarının ifadəsi kimi
qiymətləndirilir”.
S.Mikayılova əlavə edib ki, Azərbaycanın son illərdə regional və
qlobal siyasətdə artan rolu, xüsusilə enerji və nəqliyyat
layihələrində açar mövqeyə malik olması bəzi dairələrdə açıq və ya
gizli narahatlıq doğurur. Enerji resurslarına nəzarət, nəqliyyat
marşrutlarının formalaşdırılması və təhlükəsizlik arxitekturasında
iştirak kimi amillər Azərbaycanın strateji əhəmiyyətini
artırır.
“Bu isə təbii olaraq, Azərbaycanı zəiflətmək, onun beynəlxalq
imicinə zərbə vurmaq və müttəfiqləri ilə münasibətlərini sarsıtmaq
istəyən qüvvələrin fəallaşmasına səbəb olur.
Ümumilikdə, Vaşinqtonda baş verən hadisə daha çox siyasi və
psixoloji təsir xarakteri daşıyan epizod kimi qiymətləndirilə
bilər. Bu cür təxribatlar Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərini və
onun əsas tərəfdaşlarla, o cümlədən ABŞ ilə münasibətlərinin
strateji mahiyyətini dəyişmək gücündə deyil.
Əksinə, bu hadisə bir daha göstərir ki, Azərbaycanın artan
təsiri və müstəqil siyasəti müəyyən dairələr tərəfindən diqqətlə
izlənilir və müxtəlif vasitələrlə bu prosesə təsir etməyə cəhd
olunur. Lakin mövcud reallıq ondan ibarətdir ki, regionda
formalaşan yeni güc balansında Azərbaycan artıq təsir obyekti
deyil, təsir edən əsas aktorlardan birinə çevrilib”, – deyə Sevil
Mikayılova bildirib.
