Bakı. Trend:
Azərbaycan xalqının tarixində elə günlər var ki, onlar təkcə
keçmişin bir hissəsi deyil, həm də milli yaddaşın ən ağrılı
səhifələrindən biridir. 31 Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü
məhz belə tarixlərdən biridir. Bu gün təkcə qətlə yetirilmiş
günahsız insanların xatirəsinə ehtiram günü deyil, həm də
xalqımızın başına gətirilən faciələrin unudulmaması üçün mühüm bir
yaddaş tarixidir.
Bunu Trend-ə
politoloq Azər Qarayev deyib.
“1918-ci ilin mart hadisələri Azərbaycan tarixində ən qanlı
səhifələrdən biri kimi yadda qalıb. Həmin dövrdə regionda baş verən
siyasi qarışıqlıq, hakimiyyət uğrunda mübarizə və milli
qarşıdurmalar nəticəsində minlərlə azərbaycanlı yalnız milli
mənsubiyyətinə görə qətlə yetirildi. Bakı şəhərində, eləcə də
Şamaxı, Quba, Qarabağ, Zəngəzur, Lənkəran və digər bölgələrdə dinc
əhali amansız şəkildə məhv edildi. Qocalar, qadınlar, uşaqlar – heç
kim bu faciədən kənarda qalmadı. Bu hadisələrin məqsədi təkcə
insanları qətlə yetirmək deyildi. Məqsəd azərbaycanlıların
yaşadıqları torpaqlardan silinməsi, onların tarixinin və mədəni
irsinin məhv edilməsi idi. Məbədlər, məscidlər, evlər yandırıldı,
bütöv kəndlər yer üzündən silindi. Tarixçilərin araşdırmalarına
görə, həmin hadisələr nəticəsində on minlərlə insan həyatını
itirib. Bu rəqəmlər sadəcə statistika deyil – hər biri bir ailənin
faciəsi, bir xalqın ağrısıdır”, – o bildirib.
Onun sözlərinə görə, 31 Mart faciəsi uzun illər boyu gizlədildi,
onun haqqında açıq şəkildə danışmağa imkan verilmədi.
“Sovet dövründə bu hadisələrə obyektiv siyasi qiymət verilmədi,
arxiv materiallarının böyük hissəsi gizli saxlanıldı. Lakin
Azərbaycan müstəqilliyini bərpa etdikdən sonra bu tarixi
həqiqətlərin dünyaya çatdırılması istiqamətində mühüm addımlar
atıldı. Ulu Öndər Heydər Əliyevin 1998-ci ildə imzaladığı fərmanla
31 mart rəsmi olaraq Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü elan edildi.
Bu qərar tarixə ədalətli qiymət verilməsi baxımından mühüm
əhəmiyyət daşıyırdı. Bu gün 31 mart yalnız bir xatirə günü deyil,
həm də milli birliyin simvoludur. Həmin hadisələr göstərdi ki,
xalqımız nə qədər böyük faciələr yaşasa da, öz varlığını qoruyub
saxlaya bilib. Azərbaycan xalqı tarix boyu dəfələrlə sınaqlarla
üzləşsə də, milli kimliyini, dilini və mədəniyyətini itirməyib. Bu
gün müstəqil Azərbaycan dövlətinin mövcudluğu da məhz bu
dözümlülüyün və güclü milli ruhun nəticəsidir”, – o bildirib.
A.Qarayev qeyd edib ki, son illərdə aparılan arxeoloji və tarixi
araşdırmalar da 1918-ci il hadisələrinin miqyasını bir daha sübut
edir.
“Quba şəhərində aşkar edilən kütləvi məzarlıq bu faciənin nə
qədər böyük olduğunu açıq şəkildə göstərdi. Bu tapıntı təkcə
Azərbaycanın deyil, bütün dünyanın diqqətini həmin hadisələrə
yönəltdi. Bu faktlar bir daha sübut edir ki, 31 Mart faciəsi sadəcə
bir şəhərin deyil, bütöv bir xalqın faciəsi idi. Tarix unudulanda
təkrar olunur. Məhz buna görə də 31 Mart hadisələri haqqında
danışmaq, onları gənc nəsillərə çatdırmaq son dərəcə vacibdir. Bu
gün Azərbaycan gəncləri həmin faciənin səbəblərini, nəticələrini və
tarixdə qoyduğu izləri bilməlidir. Bu, yalnız keçmişi xatırlamaq
üçün deyil, gələcəkdə belə faciələrin təkrar olunmaması üçün də
mühümdür. Eyni zamanda bu gün dünyaya həqiqətləri çatdırmaq
baxımından da böyük əhəmiyyət daşıyır. Uzun illər Azərbaycan
xalqına qarşı törədilmiş cinayətlər haqqında beynəlxalq ictimaiyyət
kifayət qədər məlumatlı olmayıb. Bu gün isə dövlət səviyyəsində
aparılan siyasət nəticəsində həmin həqiqətlər tədricən dünyaya
çatdırılır. Tarixi faktlar, arxiv sənədləri və araşdırmalar bir
daha sübut edir ki, 1918-ci il hadisələri planlı şəkildə həyata
keçirilmiş qırğın idi”, – A.Qarayev bildirib.
Politoloq vurğulayıb ki, 31 Mart həm də şəhidlərimizin
xatirəsini yad etdiyimiz gündür. Bu gün ölkənin müxtəlif
bölgələrində insanlar abidələri ziyarət edir, şəhidlərin ruhuna
dualar oxuyur, onların xatirəsini ehtiramla yad edirlər. Bu,
xalqımızın öz tarixini unutmadığını, keçmişə hörmətlə yanaşdığını
göstərir. Çünki tarix yalnız keçmiş deyil – o, həm də gələcəyin
təməlidir.
“Bu faciə Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz qoysa da, eyni
zamanda bizi daha da gücləndirdi. Bu gün müstəqil, güclü və suveren
Azərbaycan dövləti məhz bu tarixdən dərs alaraq gələcəyə doğru
inamla addımlayır. Tarix boyu başımıza gələn faciələr xalqımızın
ruhunu sarsıda bilmədi, əksinə, bizi daha da möhkəmləndirdi. 31
Mart – Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü bizə bir həqiqəti bir daha
xatırladır: tariximizi bilməli, onu qorumalı və gələcək nəsillərə
ötürməliyik. Çünki öz tarixini unudan xalq gələcəyini qoruya
bilməz. Bu gün biz yalnız keçmişi yad etmirik, eyni zamanda milli
kimliyimizi, birliyimizi və gücümüzü bir daha nümayiş etdiririk. Bu
gün qətlə yetirilmiş günahsız insanların xatirəsi qarşısında baş
əyir, onların ruhuna rəhmət diləyirik. Onların xatirəsi xalqımızın
yaddaşında daim yaşayacaq. 31 mart faciəsi heç vaxt unudulmayacaq
və bu tarix Azərbaycan xalqının milli yaddaşında əbədi olaraq
qalacaq”, – politoloq əlavə edib.
