Bakı. Trend:
Türkiyə və Qafqaz ölkələri uzunmüddətli perspektivdə neft-kimya
sənayesinin mühüm mərkəzinə çevrilə bilər.
Trend xəbər verir
ki, bu barədə “SOCAR Türkiye” şirkətinin müşaviri Mevlüt Çetinkaya
Bakıda keçirilən II Xəzər və Mərkəzi Asiya neft ticarəti və
logistikası forumunda bildirib.
Onun sözlərinə görə, enerji daşıyıcılarının qiymətlərinin
artması Avropa istehsalçılarının vəziyyətini əhəmiyyətli dərəcədə
pisləşdirib və onları ABŞ və Asiya ölkələri ilə müqayisədə daha az
rəqabətədavamlı edib.
“Nəticədə bir sıra müəssisələr tədricən bazardan çıxır,
investisiya fəallığı isə digər regionlara yönəlir. Eyni zamanda,
qlobal neft-kimya sənayesi struktur transformasiya mərhələsindən
keçir. Asiyada, xüsusilə Çində istehsal güclərinin sürətli artımı
müşahidə olunur. Belə ki, əvvəllər milyonlarla ton polipropilen
idxal edən ölkə bu gün artıq özü bu məhsulun ixracatçısına
çevrilib”, – deyə şirkətin müşaviri bildirib.
ABŞ-də neft-kimya sənayesinin sürətli inkişafı da ayrıca
vurğulanır; burada əsas üstünlük şist qazının hasilatı zamanı əldə
olunan ucuz etana çıxış olub.
“Bu amil ölkəyə qlobal bazarda mövqelərini möhkəmləndirməyə və
etilen zəncirləri üzrə ən iri investorlarından birinə çevrilməyə
imkan verib. Neft-kimya sektoru yeni inkişaf modelinə keçid
mərhələsindədir; bu modeldə neft emalı ilə neft-kimyanın
inteqrasiyası, istehsalın miqyasının genişləndirilməsi, eləcə də
xammalın ənənəvi yanacağa çevrilmədən birbaşa kimyəvi məhsullara
emalı texnologiyaları getdikcə daha böyük rol oynayır. Bu fonda
Avropada istehsal güclərinin azalması qlobal neft-kimya bazarının
daha geniş yenidənqurulmasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir
və burada artım mərkəzləri tədricən Asiya və Şimali Amerikaya doğru
yönəlir”, – deyə M. Çetinkaya qeyd edib.
O bildirib ki, 2027-ci ilə qədər Avropada etilen istehsal
güclərinin təxminən 5 milyon ton azalacağı gözlənilir.
“Çin isə əksinə, demək olar ki, özünü tam təmin edən ölkəyə
çevrilib: əvvəllər milyonlarla ton polipropilen idxal etdiyi halda,
indi artıq ixracatçıdır. Bu, bazar strukturunda çox böyük
dəyişiklikdir. Eyni zamanda, tullantıların emalı və kimyəvi təkrar
emalı da sürətlə inkişaf edir. Yeni trendlərdən biri klassik
emaldan ‘crude-to-chemicals’ modelinə keçiddir — yəni neftin
yanacağa deyil, birbaşa neft-kimya məhsullarına çevrilməsi.
Əvvəllər xammalın cəmi 15–20 faizi neft-kimya sektoruna
yönəldilirdisə, indi bu göstərici 50 faizə qədər yüksəlir”, – deyə
şirkət müşaviri vurğulayıb.
O əlavə edib ki, 2035-ci ildə bu göstərici iki dəfə arta
bilər.
