Bakı.Trend:
Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun (WUF13) 13-cü sessiyası
çərçivəsində diqqətin mənzil məsələlərinə yönəldilməsi son dərəcə
vaxtında atılmış aktual addımdır.
Bunu Avropa Komissiyasının mənzil məsələləri üzrə işçi qrupunun
rəhbəri Mettyu Bolduin Bakıda WUF13 çərçivəsində Trend-ə verdiyi özəl
müsahibədə deyib.
“Mənzil böhranı yalnız kərpic və beton məsələsi deyil. Bu
problem sosial həmrəyliyə, rəqabət qabiliyyətinə, əmək bazarının
mobilliyinə və təhsilə, hətta demoqrafiya və demokratik proseslərə
də təsir göstərir. Ümid edirəm ki, bu tədbir bir çox ölkələrdə
böhrana səbəb olan müxtəlif amilləri daha yaxşı anlamağa və daha
önəmlisi, dünyanın müxtəlif dövlət və regionlarının bu problemin
müxtəlif aspektlərini necə həll etməsi ilə bağlı bilik və
yanaşmaları mübadilə etməyə imkan verəcək. Bakıda keçirilən WUF13
çərçivəsində diqqətin mənzil məsələsinə yönəldilməsi bundan daha
vaxtında və aktual ola bilməzdi! Şəhər ölçüsü son dərəcə vacibdir,
çünki xüsusilə Avropanın iri şəhərlərində mənzilin əlçatanlığına
ciddi təzyiqlərin şahidi oluruq. Öz növbəsində, Avropa Komissiyası
artıq Avropa Əlçatan Mənzil Planını təqdim edib və öz təcrübəsini
bölüşməyi, həmçinin dünyanın digər regionlarının yanaşmalarını
öyrənməyi planlaşdırır”, – deyə o bildirib.
Bolduin qeyd edib ki, Avropada mənzil siyasəti ilk növbədə Aİ-yə
üzv dövlətlərin, regionların, şəhərlərin və yerli idarəetmə
orqanlarının səlahiyyətinə daxildir və onlar effektiv milli və
lokal həllərin tapılması istiqamətində aktiv iş aparır.
“Mənzil məsələləri üzrə işçi qrupu 2025-ci ildə komissar Dan
Yorgensen rəhbərliyi altında yaradılıb və o, WUF13 çərçivəsində
keçirilən dialoq sessiyasının açılışında güclü mesajla çıxış edib.
Qrupun məqsədi Aİ ölkələri və şəhərlərinə mənzil böhranının aradan
qaldırılmasında Avropa İttifaqı səviyyəsində əlavə dəyər yaradaraq
necə yardım göstərə biləcəyimizi müəyyən etməkdir. Ötən ilin
dekabrında biz tarixdə ilk dəfə olaraq əlçatan mənzil üzrə Avropa
Planını qəbul etdik. Bu plan əlçatan mənzil fondunun artırılmasına,
maliyyələşmənin səfərbər edilməsinə, zəruri islahatların həyata
keçirilməsinə və xüsusilə gənclər başda olmaqla ən həssas əhali
qruplarının dəstəklənməsinə yönəlib. Bununla yanaşı, evsizlərin
sayının artması kimi qəbuledilməz problem də diqqətdən kənarda
qalmır”, — deyə mənzil məsələləri üzrə işçi qrupunun rəhbəri
bildirib.
Aİ-nin mənzil siyasətində əlçatanlıq, dayanıqlılıq və enerji
səmərəliliyi arasında balans yaratmaq istiqamətində göstərdiyi
səylərdən danışan Bolduin qeyd edib ki, belə bir balansı təmin
etmək göründüyü qədər çətin deyil.
“Enerji səmərəliliyi özü-özlüyündə mənzilin əlçatanlığını təmin
edən mühüm alətdir. Enerji baxımından daha aşağı səmərəliliyi olan
binaların yenilənməsi enerji xərclərini azaldır, insanların
sağlamlığını və yaşayış komfortunu yaxşılaşdırır ki, bu da birbaşa
mənzil əlçatanlığını dəstəkləyir. Maliyyə resurslarının səfərbər
edilməsi və həssas ev təsərrüfatlarının qorunması hesabına biz
maliyyə vəsaitlərini elə birləşdirə və strukturlaşdıra bilərik ki,
renovasiya və yeni tikinti həm investorlar üçün cəlbedici, həm də
sakinlər üçün əlçatan olsun. Məqsəd keçid dövrünün xərclərinin
onları daşımaq imkanı ən zəif olan insanların üzərinə düşməsinin
qarşısını almaqdır. Mənzil üzrə Avropa Alyansı çərçivəsində biz
tikinti sektorunda emissiyaların azaldılması və binaların
dayanıqlılığının artırılması ilə yanaşı, xərclərin nəzarətdə
saxlanmasına imkan verən ən yaxşı təcrübələrin tətbiqini və
yayılmasını təşviq edəcəyik. Lakin yadda saxlamaq vacibdir ki,
bütün mənzil siyasətində olduğu kimi, dayanıqlılıq və əlçatanlıq da
yerli xüsusiyyətlər nəzərə alınmaqla təmin edilməlidir”, — deyə o
izah edib.
Bolduin əlavə edib ki, Avropada böyük müxtəliflik mövcuddur və
qlobal səviyyədə bu müxtəliflik daha da qabarıq nəzərə çarpır.
“Buna görə də biz qətiyyən iddia etmirik ki, Avropada işləyən
model mütləq hər yerdə də işləyəcək. Bununla belə, daha
beynəlmilləl tətbiq imkanına malik ideyalar mövcuddur. Bütün
tərəflər yerli konteksti nəzərə alaraq mənzil problemlərinin həlli
üzərində birgə çalışmalıdırlar. Biz əmin olduq ki, beynəlmilləl
həll yolu yoxdur, lakin əməkdaşlıq yerli səviyyədə faydalı ola
biləcək nümunələrin tapılmasına kömək edir. Buna görə də ən yaxşı
təcrübələrin mübadiləsi və qarşılıqlı dəstək həlledici əhəmiyyət
daşıyır. Məhz bu səbəbdən biz yaxınlarda üzv dövlətlər, şəhərlər,
regionlar, Aİ institutları və digər maraqlı tərəflər arasında
əməkdaşlığı təşviq edən və bu məqsədləri dəstəkləyən Mənzil üzrə
Avropa Alyansını yaratdıq. Aİ səviyyəsində biz bu yolun
başlanğıcındayıq: artıq yerli səviyyədə mənzil tikintisini
dəstəkləməyə yönəlmiş Avropa əlçatan mənzil planında nəzərdə
tutulan çoxsaylı tədbirlərin icrasına başlanılıb. Mən səmimi
şəkildə hesab edirəm ki, WUF13 kimi tədbirlər yeni ideyaların irəli
aparılmasına kömək edir. Avropadakı mənzil böhranı əsasən
urbanizasiya ilə bağlı şəhər hadisəsidir. Buna görə də ümid edirəm
ki, bizim təcrübəmizdə dünyanın sürətlə urbanizasiya olunan
regionları üçün də faydalı dərslər olacaq”, — deyə mənzil
məsələləri üzrə işçi qrupunun rəhbəri vurğulayıb.
Bolduinin sözlərinə görə, əlçatan mənzil fondunun əhəmiyyətli
dərəcədə artırılması özəl sektorun fəal iştirakını tələb
edəcək.
“Dövlət sektorunun iştirakı xüsusilə ən həssas əhali qrupları, o
cümlədən kirayə haqqını ödəyə bilməyən və evsiz qalmaq riski ilə
üzləşən insanlar üçün son dərəcə vacib olaraq qalır. Mənzil
bazarının aşağı seqmentində özəl investisiyaların cəlb edilməsi
xüsusilə çətindir. Lakin biz “uzunmüddətli və məsuliyyətli
kapital”dan daha fəal istifadə edə bilərik və etməliyik də. Biz
buna borcluyuq, çünki yalnız dövlət investisiyaları heç vaxt
kifayət etməyəcək. Bu gün stabil işi olan, lakin bazar qiymətləri
ilə mənzil ala bilməyən müəllimlərin, tibb bacılarının,
yanğınsöndürənlərin və polis əməkdaşlarının sayı artır. Bu yeni
seqmentdə dövlət dəstəyi özəl investisiyaların cəlb edilməsinə
yönəldilə bilər. Müvafiq olaraq, dövlət müdaxiləsinin rolu
kapitallaşma tələb edən qrantlardan zəmanətlər və
subsidiyalaşdırılmış kreditlər də daxil olmaqla daha geniş maliyyə
alətləri spektrinə keçə bilər. Hər bir halda, hamımız prosedurların
sadələşdirilməsi və tənzimləyici çevikliyin artırılması
istiqamətində çalışmalıyıq. Əlçatan mənzil tikintisi prosesini daha
sadə və daha çevik etmək lazımdır”, — deyə o bildirib.
Bolduin vurğulayıb ki, qlobal miqyaslı mənzil böhranının həlli
yollarının tapılması üçün beynəlxalq əməkdaşlıq son dərəcə vacib
olacaq.
“Biz əsasən Avropadakı böhranın necə həll olunması üzərində
düşünmüşük, lakin zaman-zaman bu çərçivədən kənara çıxaraq
Azərbaycan kimi ölkələrdə mənzil probleminin müxtəlif aspektlərini
anlamaq çox faydalıdır. Bu, bizim üçün möhtəşəm ev sahibi ölkədən
öyrənmək baxımından əla imkandır. Bizi çox səmimi və mehriban
qarşılayan gözəl Bakı şəhərində olmaqdan böyük məmnunluq duyuruq”,
– deyə o yekunlaşdırıb.
