Bakı.Trend:
Bakıda keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü
sessiyasının (WUF13) yekun sənədi olan “Bakı Fəaliyyətə Çağırış”
(Baku Call to Action) mənzil siyasətində interseksional yanaşmaları
dəstəkləyir.
Trend xəbər verir
ki, bu barədə sözügedən sənəddə qeyd olunub.
“Mənzil sistemləri hələ də yerli kontekstləri və gender, etnik
mənsubiyyət, mədəniyyət, yaş, əlillik, hüquqi status və vətəndaşlıq
kimi amillərin kəsişməsini kifayət qədər nəzərə almır ki, bu da
torpaq və mənzilə çıxışda ayrı-seçkilik və bərabərsizliyə səbəb
olur. Biz insanı siyasətin hazırlanması və həyata keçirilməsinin
mərkəzinə qoyan, müxtəlif qrupları həllərin həmmüəllifi kimi
tanıyan nəsillərarası və interseksional mənzil siyasəti
yanaşmalarına çağırırıq. Vətəndaş cəmiyyəti və yerli təşəbbüs
hərəkatları dövlət, özəl sektor və peşəkar icma ilə birgə fəaliyyət
göstərməli, mənzil siyasətində müxtəlifliyi möhkəmləndirməli və
qoruyub saxlamalıdır”, – sənəddə bildirilir.
Bundan əlavə, “Bakı Fəaliyyətə Çağırış”da vurğulanır ki, bir çox
hallarda mənzil hələ də hüquq deyil, əmtəə kimi qiymətləndirilir,
məcburi köçürmələr, söküntülər, münaqişələr və əhalinin
yerdəyişməsi isə insanların ləyaqətini, təhlükəsizliyini və yaşayış
vasitələrini sarsıdır.
“Biz mənzil siyasətində insan hüquqlarına əsaslanan yanaşmanın
tam qəbuluna və təmin edilməsinə çağırırıq. Buraya məcburi
köçürmələrə qarşı təminatlar, mülkiyyət və icarədar hüquqlarının
müdafiəsinin gücləndirilməsi, eləcə də ədalət mühakiməsinə çıxışın
təmin olunması daxildir. Beynəlxalq təşkilatların dəstəyi ilə milli
və yerli hakimiyyət orqanları bu yanaşmanı mənzilin sosial və
ekoloji funksiyasını tanıyan və qoruyan hüquqi, siyasi,
torpaq-planlaşdırma və institusional çərçivələrdə təsbit
etməlidirlər. Biz icma iştirakına əsaslanan təşəbbüslərin və
partisipativ yanaşmaların regional, milli və yerli mənzil
sistemlərində institusionallaşdırılmasına çağırırıq”, – sənəddə
qeyd olunur.
Sənəddə bildirildiyinə görə, ailələr, ayrı-ayrı şəxslər və
məcburi köçkünlər çox vaxt təhlükəli və ya yaşayış üçün yararsız
mənzillərdə məskunlaşır ki, bu da onları yenidən köçürülmə,
təhlükəsizliksizlik və sosial təcrid riskləri ilə üz-üzə qoyur.
“Biz humanitar reaksiya tədbirlərini, bərpa və uzunmüddətli
inkişafı birləşdirən inteqrə olunmuş mənzil yanaşmalarına
çağırırıq. Bu yanaşmalar qeyri-sabitlik və postmünaqişə şəraitində
iqlimə davamlı və insan yönümlü şəhər bərpasını təşviq etməli,
inkişaf və iqlim maliyyələşməsinə çıxışı asanlaşdırmalıdır. Milli
və yerli hakimiyyət orqanları, humanitar və inkişaf təşkilatları,
eləcə də beynəlxalq institutlar mənzilləri və həyati əhəmiyyət
daşıyan mülki infrastrukturu qorumalı, köçürülmə və dağıntılara
qarşı təminatları gücləndirməli və bu müdafiə mexanizmlərinin
effektiv icrasını təmin etməlidirlər. Münaqişədən sonrakı bərpa ilə
bağlı, o cümlədən ev sahibi ölkə olan Azərbaycanın təcrübəsi də
daxil olmaqla, mühüm beynəlxalq presedentlər mövcuddur. Biz bərpa
və yenidənqurma işlərinə prioritet verən və nəticə etibarilə
məcburi köçkünlərin öz evlərinə qayıdışını təmin etməyə yönəlmiş
koordinasiyalı yanaşmaya çağırırıq. Sərbəst, əvvəlcədən verilmiş və
məlumatlı razılıq bütün milli hökumətlər tərəfindən təmin
edilməlidir”, – sənəddə vurğulanır.
Qeyd edək ki, Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası
(WUF13) mayın 17-dən 22-dək Bakıda keçirilib.
UN-Habitat tərəfindən çağırılan və Azərbaycan hökumətinin birgə
təşkilatçılığı ilə keçirilən forum “Hamı üçün mənzil: təhlükəsiz və
dayanıqlı şəhərlər və yaşayış məntəqələri” mövzusuna həsr
olunub.
Forum çərçivəsində 579 sessiya keçirilib,” Urban Expo”
sərgisində isə 260 eksponent, innovator və həll təchizatçısı
iştirak edib. WUF13 forumu 11 dövlət başçısını, 9 yüksək səviyyəli
qonağı, 88 naziri və 76 nazir müavinini, həmçinin 130 meri,
beynəlxalq təşkilatların, maliyyə institutlarının, akademik
dairələrin, vətəndaş cəmiyyətinin və ictimai təşəbbüslərin
nümayəndələrini bir araya gətirib.
Forumun əsas yekunlarından biri “Bakı Fəaliyyətə Çağırış”
sənədinin təqdimatı olub. Vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları, yerli
idarəetmə orqanları, təcrübəçilər, tədqiqatçılar və icma
nümayəndələri daxil olmaqla maraqlı tərəflərin iştirakı ilə
hazırlanan sənəd qlobal mənzil böhranı probleminə həsr olunub.
Sənəddə insan mərkəzli, inklüziv və iqlimə dayanıqlı yanaşma
əsasında əlçatan mənzil təminatı sahəsində siyasi öhdəliklərin
yenilənməsinə, həmçinin mənzil məsələlərinin həllində çoxsəviyyəli
idarəetmənin, investisiyaların və icmaların iştirakının
gücləndirilməsinə çağırış edilir.
