Bakı. Trend:
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan
Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdçüsü, Azərbaycan Dövlət
Rəssamlıq Akademiyasının professoru, “Birlik” animasiya
studiyasının rəhbəri, tanınmış animator-rejissor, rəssam və
pedaqoq, Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqının (AKİ) idarə
heyətinin üzvü Firəngiz Qurbanova Trend-ə müsahibəsində təşkilatda son dövrlərdə baş
verən prosesləri kəskin tənqid edib. O, təşkilat rəhbərliyinə
keçirilən seçkilər və yeni üzvlərin qəbulu zamanı pozuntulara yol
verildiyini bildirib.
Mayın 26-da keçirilən seçkilərin nəticələrinə əsasən, daha əvvəl
AKİ-nin icra katibi vəzifəsində çalışmış Əli İsa Cabbarov
təşkilatın yeni sədri seçilib. Seçkilərin nəticələri müəyyən
edilmiş qaydada baxılması və təsdiqlənməsi üçün Azərbaycan Ədliyyə
Nazirliyinə təqdim olunacaq. Firəngiz Qurbanova təşkilat
rəhbərliyinə keçirilən seçkilərin, eləcə də AKİ-yə yeni üzvlərin
qəbulu prinsiplərinin qanunsuz olduğunu vurğulayıb.
F. Qurbanovanın sözlərinə görə, Kinematoqrafçılar İttifaqı
həmişə uzun illər kinonun inkişafına həsr olunmuş və peşəsində
əhəmiyyətli nəticələr əldə etmiş şəxsləri qəbul edən peşəkar birlik
olub.
“Kinematoqrafçılar İttifaqı peşəkar rejissorlar birliyidir. Ömür
boyu oraya yalnız uzun illər kino sahəsində çalışmış, əhəmiyyətli
nəticələr əldə etmiş və həmkarları tərəfindən tövsiyə olunmağa
layiq olan insanlar qəbul edilib. Təşkilatın nizamnaməsi mövcuddur
və yeni üzvlər yalnız həmin nizamnamənin tələblərinə uyğun şəkildə
qəbul edilməlidirlər”, – deyə o vurğulayıb.
Qurbanova mövcud vəziyyətdən danışaraq bildirib ki, bir çox
qərarlar bütün kino ictimaiyyətinin deyil, ayrı-ayrı şəxslərin
maraqları naminə qəbul edilir.
“Belə bir qurumun rəhbəri məsələsinə gəldikdə isə, o, peşəkar
statusu və sahəyə verdiyi töhfələrə görə hamı tərəfindən hörmət
edilən bir şəxs olmalıdır. Sədr özləri peşədə avtoritet olan
insanlarla dialoq qura bilməlidir. Məncə, peşəkarlıq səviyyəsi bir
çox Həmkarlar İttifaqı üzvlərininkindən xeyli aşağı olan bir şəxs
onlara effektiv şəkildə rəhbərlik edə bilməz. Bu, təkcə peşəkarlıq
deyil, həm də etika məsələsidir”, – deyə rejissor hesab edir.
F. Qurbanovanın sözlərinə görə, məhz AKİ-nin birinci katibi,
SSRİ Dövlət mükafatı laureatı, “Şöhrət”, “Şərəf” və “İstiqlal”
dövlət ordenlərinin kavaleri, Xalq artisti Şəfiqə Məmmədova
İttifaqa rəhbərlik etməli idi.
“Şəfiqə xanım aktiv və yüksək statuslu bir insandır, təkcə
kinematoqrafiya üçün deyil, həm də dövlət üçün əhəmiyyətli bir
fiqurdur. O, Kino İttifaqı üçün çox böyük işlər görüb. Hətta sədr
seçildiyi həmin anda bu vəzifəni özü də tuta bilərdi, lakin ölkə
üçün onun əhəmiyyətini və İttifaqa verə biləcəyi faydanı nəzərə
alaraq bu postu Xalq artisti Rasim Balayevə güzəştə getmişdi”, –
deyə o bildirib.
Qurbanova xatırladıb ki, məhz Şəfiqə Məmmədovanın səyləri
nəticəsində İttifaq hazırda yerləşdiyi yeni binanı əldə edib.
“O, həmin binanın ayrılmasına nail olub, maliyyələşmə tapıb,
kinematoqrafçıların maraqlarını müdafiə edib. İki İttifaqın mövcud
olduğu dövrdə (red. – Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı və
Azərbaycan Respublikası Kinematoqrafçılar İttifaqı, daha sonra
AKİ-də birləşdirilib) o, həmişə peşəkar insanlara hörmətlə yanaşıb
və kino mühitinin dəstəklənməsi üçün əlindən gələni edib. Sədr
statusu ambisiyalara görə yox, sahənin inkişafına real töhfəyə və
ictimai nüfuza görə müəyyən olunmalıdır. Şəfiqə Məmmədovanın
kinematoqrafiya üçün gördüyü işləri görməzdən gəlmək, sadəcə,
yolverilməzdir. O, ona müraciət edən hər kəsə daim kömək edib”, –
deyə rejissor vurğulayıb.
Rejissor son seçkiləri qanunsuz və nizamnamə prinsiplərinin
pozulması ilə keçirilmiş hesab etdiyini bildirib.
“Konfransda peşəkar kinematoqrafiyaya aidiyyəti olmayan xeyli
insan iştirak edirdi. Həqiqi peşəkarlar orada, bəlkə də, 35–40
nəfər idi. Qalanları isə gənclər, yeni başlayanlardır ki, onları
kino sahəsinin gələcəyi hesab edirəm, amma hələ peşəkar
sayılmırlar”, – o qeyd edib.
Qurbanovanın fikrincə, seçkilər zamanı tam kvorum və İttifaq
üzvlərinin iştirakı təmin olunmalı idi.
“Əgər peşəkar icma tam təmsil olunmayıbsa, belə seçkilərin
keçirilməsi mümkün deyil. Mən bu seçkiləri bütün mənalarda qanunsuz
hesab edirəm. Bundan əlavə, son illərdə İttifaq rəhbərliyinin
fəaliyyəti də ciddi şəkildə araşdırılmalıdır. Mənim fikrimcə, bu
fəaliyyətin Azərbaycan kinematoqrafiyasına heç bir faydası
olmayıb”, – deyə o bildirib.
Qurbanova şəxsi bir nümunə də gətirib. Onun sözlərinə görə, uzun
illər kino sahəsində fəaliyyətinə və çoxsaylı tələbələr
yetişdirməsinə baxmayaraq, onun yubileyi ilə bağlı heç bir material
İttifaqın nəşrlərində yer almayıb.
“Bütün həyatım kinematoqrafiyaya həsr olunub, çoxlu peşəkar
tələbələr yetişdirmişəm. Amma yubileyimə dair bir dənə də olsun
məqalə dərc edilməyib. Soruşanda isə mənə guya kiməsə həsəd
apardığımı dedilər. Bu mənim üçün gülünc səsləndi”, – deyə o
bildirib.
Rejissor həmçinin İttifaqa yeni üzvlərin qəbulu məsələsini də
qaldırıb. Onun sözlərinə görə, təxminən 100 nəfər İdarə Heyətində
müzakirə olunmadan, nizamnamə prosedurları nəzərə alınmadan qəbul
edilib.
“Mən İttifaqın İdarə Heyətinin üzvüyəm. Amma bu şəxslərin qəbulu
ilə bağlı heç bir iclas keçirilməyib. Onların namizədlikləri
müzakirə olunmayıb. Hətta kim tərəfindən tövsiyə edildiyini də
bilmirəm. Bunlar peşəkar deyil, yalnız kino sahəsinə yeni başlayan
gənclərdir”, – deyə o vurğulayıb.
Rejissor üçün ən ağrılı məsələlərdən biri də İttifaq nəzdində
kino məktəbinin bağlanması olub.
“İttifaqın nəzdində kino məktəbi var idi. Bu gün onun məzunları
beynəlxalq festivallarda iştirak edir, hətta biri nüfuzlu mükafat
da qazanıb. Amma məktəb bağlandı. Bu, gənc kadrların hazırlanmasına
ciddi zərbə oldu”, – deyə o qeyd edib.
Onun sözlərinə görə, Azərbaycanda istedadlı gənc rejissorlar,
rəssamlar və animatorlar var, lakin onlara sistemli dəstək və
keyfiyyətli təhsil lazımdır.
“Bizdə çox istedadlı gənclər var. Siz təsəvvür edə bilməzsiniz.
Amma onları öyrətmək lazımdır. Kadr hazırlığı sistemi hazırda çətin
vəziyyətdədir. Mən bütün həyatım boyu tələbələrim üçün mübarizə
aparmışam və onlara nə qədər dəstək lazım olduğunu görürəm”, – deyə
o bildirib.
Sonda Sonda Firəngiz Qurbanova şəxsi maraqlarından deyil,
Azərbaycan kinosunun gələcəyindən narahat olduğundan danışdığını
bildirdi.
“Bu nə kin, nə də şəxsi ədavətdir. Mən sadəcə kinematoqrafiya
üçün narahatam. Onu peşəkarsızlıqdan təmizləmək, inkişaf etdirmək,
gənc müəllifləri dəstəkləmək və bütün həyatını buna həsr etmiş
insanlara hörmət göstərmək lazımdır. Mən əminəm ki, kinematoqrafiya
ilə həqiqətən bu sənəti sevən və onun gələcəyi üçün çalışan
insanlar məşğul olmalıdır», – deyə o vurğulayıb.
Rejissorun fikrincə, etimadın bərpası üçün seçkilərin qanuni
əsaslarla keçirilməsi və baş verən proseslərə obyektiv qiymət
verilməsi vacibdir.
