Bakı. Trend:
İrəvanda keçirilən və qondarma “erməni soyqırımı”nın ildönümünə
həsr edilən yürüş zamanı Türkiyə bayrağının yandırılması regionda
gərginliyi artıran təhlükəli tendensiyanın növbəti təzahürü kimi
qiymətləndirilir. Belə bir addım yalnız konkret bir dövlətə qarşı
yönəlmiş hörmətsizlik aktı deyil, eyni zamanda cəmiyyət daxilində
radikal düşüncənin, ifrat millətçiliyin və dözümsüzlük mühitinin nə
qədər dərin kök saldığını açıq şəkildə nümayiş etdirir.
Bu hadisə Ermənistan cəmiyyətində uzun illərdir müşahidə olunan
ideoloji xəttin davamı kimi diqqət çəkir. Keçmişdə azərbaycanlılara
qarşı törədilmiş zorakılıqlar, Azərbaycanın tarixi və mədəni
irsinin sistemli şəkildə məhv edilməsi, eləcə də tarix faktlarının
məqsədli şəkildə təhrif olunması eyni düşüncə sisteminin müxtəlif
mərhələlərdə ortaya çıxan formalarıdır. Bu baxımdan, İrəvanda baş
verən son hadisə təsadüfi deyil, əksinə, köklü bir yanaşmanın
nəticəsi kimi ortaya çıxır.
Ümumiyyətlə, hər hansı dövlətin bayrağının yandırılması
beynəlxalq münasibətlər baxımından açıq təxribat hesab olunur. Bu
cür davranışlar dialoq və əməkdaşlıq mühitinə zərbə vurur,
qarşıdurmanı daha da dərinləşdirir. Xüsusilə belə bir hadisənin
əvvəlcədən təşkil edilmiş tədbir çərçivəsində baş verməsi və
hüquq-mühafizə orqanlarının buna müdaxilə etməməsi ciddi suallar
doğurur. Bu, nə demokratiya prinsipləri, nə də ifadə azadlığı ilə
izah oluna bilər. Əksinə, bu, dövlətin məsuliyyətindən yayınması və
ya ən azı prosesə göz yumması kimi qiymətləndirilməlidir. Baş
verənlərə görə Ermənistan hakimiyyəti birbaşa cavabdehdir və hadisə
obyektiv şəkildə araşdırılmalı, bu addıma yol verən şəxslər
məsuliyyətə cəlb olunmalıdır.
Digər diqqətçəkən məqam isə Türkiyə mediasının bu hadisəyə
münasibətdə nümayiş etdirdiyi susqunluqdur. Adətən regiondakı ən
xırda məsələlərə belə həssas yanaşan və Azərbaycanla bağlı
mövzularda aktiv mövqe sərgiləyən media orqanlarının bu hadisəni
geniş işıqlandırmaması müəyyən suallar yaradır. Xüsusilə Türkiyə
cəmiyyətində bayrağa münasibətin nə qədər həssas olduğu nəzərə
alınarsa, belə bir mövzunun diqqətdən kənarda qalması
düşündürücüdür.
Ehtimal etmək olar ki, Türkiyədə fəaliyyət göstərən və
Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılmasını fərqli kontekstdə
təqdim etməyə çalışan müəyyən dairələr bu məsələdə də təsir
imkanlarından istifadə ediblər. Bu qüvvələr adətən
Azərbaycan-Ermənistan və Türkiyə-Ermənistan münasibətlərini
bir-birindən ayırmağa çalışır, prosesləri paralel deyil, fərqli
istiqamətlərdə təqdim etməyə cəhd göstərirlər. Halbuki regiondakı
reallıqlar bu yanaşmanın yanlış olduğunu dəfələrlə sübut edib.
Hazırkı mərhələdə Türkiyənin dövlət siyasətində Azərbaycanla
münasibətlərin prioritet təşkil etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Rəcəb Tayyib Ərdoğan kimi liderin rəhbərliyi ilə bu xətt daha da
gücləndirilib. O, dəfələrlə bəyan edib ki, Azərbaycan-Ermənistan və
Türkiyə-Ermənistan münasibətləri bir-birindən ayrı deyil və vahid
geosiyasi çərçivədə qiymətləndirilməlidir. Bu yanaşma həm siyasi,
həm də strateji baxımdan regionda balansın qorunmasına xidmət
edir.
Azərbaycan ilə Türkiyə arasında formalaşmış müttəfiqlik
münasibətləri isə təkcə dövlət maraqlarına deyil, eyni zamanda
xalqların qardaşlıq bağlarına söykənir. İki ölkə liderləri arasında
mövcud olan qarşılıqlı etimad və dostluq bu əlaqələrin əsasını
təşkil edir. Bu yaxınlarda Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində
keçirilən görüşlər, aparılan müzakirələr və verilən mesajlar da bir
daha göstərdi ki, Bakı və Ankara regionda sülh, sabitlik və ədalət
prinsipləri əsasında hərəkət etməyə davam edəcək.
Nəticə etibarilə, İrəvanda baş verən hadisə təkcə bir aksiya
çərçivəsində qiymətləndirilməməli, daha geniş kontekstdə analiz
olunmalıdır. Bu cür təxribatçı addımlar regionda etimad mühitinin
formalaşmasına ciddi zərbə vurur. Azərbaycanın mövqeyi isə dəyişməz
olaraq qalır: qarşılıqlı hörmət, beynəlxalq hüquqa riayət və sülhə
əsaslanan münasibətlər regionun gələcəyi üçün yeganə doğru
yoldur.
