Bakı. Trend:
Zəngilanın Baş planının əsas ideyası ondan ibarət idi ki,
ağaclar artıq üç onillik ərzində formalaşıb böyümüş olsun və biz
tikilən mühiti təbiətin içinə inteqrasiya edək.
Trend xəbər
verir ki, bunu Şəhərsalma və Planlaşdırma Agentliyinin təsisçi
tərəfdaşı Dunja Kovari Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü
sessiyası (WUF13) çərçivəsində təşkil edilən “Şəhərsalmanın Yenidən
Qurulması: Azərbaycanda şəhər transformasiyası üçün innovasiya
laboratoriyasını necə yaratdı” mövzulu sessiyada çıxışında
bildirib.
Onun sözlərinə görə, buna görə də Zəngilanda ağacların böyük
hissəsi mühafizə olunur:
“Şəhər planlaması “soyuq hava dəhlizləri” üzərində qurulub. Bu
irs üzərində qurularaq və kontekstual şəhər regenerasiyası
yanaşması tətbiq olunaraq davam edirik. Qarabağın və Şərqi Zəngəzur
bölgəsinin böyük bir hissəsi dağlıq ərazidə yerləşir və bu, bizim
İsveçrə agentliyi olaraq özümüzü çox rahat hiss etdiyimiz bir
mühitdir. Buna görə də yüksəkliklərdə planlaşdırma da yenidənqurma
prosesinin əsas istiqamətlərindən biri oldu.
Kəlbəcər Sovet dövründə isti su mənbələri ilə tanınırdı və
hazırkı Baş plan da bu, güclü və uzunmüddətli ənənəyə əsaslanır.
Biz yeni bir tipologiya – alp tipologiyası – təqdim etdik. Amma
burada vacib olan odur ki, alp yaşayış modeli təbiət və dağlarla
tarazlı şəkildə inteqrasiya olunur və birlikdə Kəlbəcəri bizim
fikrimizcə xüsusi edən vahid bir məkan formalaşdırır. Eyni zamanda,
davamlı mobillik həlləri Bakının transformasiyası üçün də son
dərəcə vacibdir”.
O bildirib ki, hazırda əsas diqqət ictimai məkanların avtomobil
mərkəzli sahələrdən insanlar üçün nəzərdə tutulmuş açıq məkanlara
çevrilməsidir:
“Burada – Bakıda 28 May meydanında gördüyünüz kimi. Bunu nə
qədər desək də azdır: sonda biz insanlar üçün planlama aparırıq.
Buna görə də Bakı Mərkəzi Parkı, eləcə də şəhərdə yaşıllıq
sahələrinin planlanması və inkişafı, paytaxtda nə qədər vacibdirsə,
yenidənqurma aparılan ərazilərdə də bir o qədər
əhəmiyyətlidir”.
Qeyd edək ki, bu gün Bakıda BMT-nin Məskunlaşma Proqramı
(UN-Habitat) və Azərbaycan hökumətinin birgə təşkilatçılığı ilə
keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13)
beşinci günü keçirilir.
Forumun bugünkü proqramı mənzil siyasəti, şəhərlərin
böhranlardan sonrakı bərpası, maliyyələşdirmə mexanizmləri,
urbanizasiya, gənclərin şəhər inkişafında iştirakı, dayanıqlı
turizm və vətəndaş cəmiyyətinin rolu kimi mövzulara həsr
olunub.
Beşinci gün çərçivəsində “Böhranların bərpası və
yenidənqurulmasının mərkəzində mənzil”, “Mənzil maliyyələşdirilməsi
üçün yeni razılaşma”, “Akademiya”, “Uşaqlar və gənclər”, “Kiçik ada
inkişaf etməkdə olan dövlətlərdə inklüziv şəhər dayanıqlılığı, mavi
iqtisadiyyat və dayanıqlı turizm”, “Afrika Əlçatan Mənzil Kompaktı
– İnvestorlar üçün xüsusi sessiya”, “Peşəkarlar”, “Vətəndaş
cəmiyyəti” və yekun sessiya üzrə dialoqlar, dəyirmi masalar və
xüsusi sessiyalar keçiriləcək.
Sessiyalarda mənzilə çıxış imkanlarının genişləndirilməsi,
şəhərlərin böhran və münaqişələrdən sonra bərpası, dayanıqlı
maliyyə alətlərinin tətbiqi, gənclərin qərarqəbuletmə proseslərinə
cəlb olunması, həmçinin iqlim dəyişikliyi şəraitində şəhərlərin
dayanıqlığının artırılması məsələləri müzakirə ediləcək.
WUF13-ün dördüncü günü urbanizasiya, iqlim dəyişiklikləri,
inklüziv şəhər inkişafı, mənzil siyasəti və dayanıqlı idarəetmə
mövzularına həsr olunmuş geniş tədbirlər proqramı ilə yadda qalıb.
Həmin gün “Qeyri-rəsmi yaşayış məntəqələrinin və gecəqonduların
transformasiyası”, “İqlim və mənzil əlaqəsi”, “Şəhərlərdən səslər:
SPECA Şəhərlər Forumu”, “Azərbaycanın mənzil təcrübəsi”, “Şəhərlər
oyun meydanı kimi”, “Mədəni irsin yenidən düşünülməsi və inklüziv
şəhər regenerasiyası”, “Təmiz hava”, “Əlilliyi olan şəxslər”,
“Parlamentarilər”, “Tullantıların idarə olunmasının dairəvi
iqtisadiyyata uyğun inkişafı” və “Şəhər iqlim irsinin inkişafı”
mövzularında sessiyalar təşkil olunub.
Dördüncü gün çərçivəsində keçirilən BMT-nin Mərkəzi Asiya
Ölkələrinin İqtisadiyyatları üçün Xüsusi Proqramı (SPECA) Şəhərlər
Forumunda mühüm hadisələrdən biri də Almatı şəhərinin “SPECA İqlimə
Dayanıqlı Ağıllı Şəhərlər Forumunun yaradılması ilə bağlı Niyyət
Bəyannaməsi”nə rəsmi şəkildə qoşulmasının elan edilməsi olub. Bu
addım SPECA regionunda iqlimə davamlı və innovativ şəhər inkişafı
sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli
hadisə kimi qiymətləndirilib.
Forumun üçüncü günü qlobal mənzil böhranı, təhlükəsiz və
inklüziv şəhərlərin formalaşdırılması, iqlim dayanıqlılığı, süni
intellekt və şəhər idarəçiliyi, “yaşıl” urbanizasiya, sosial
bərabərlik və dayanıqlı nəqliyyat mövzularında müzakirələrlə yadda
qalıb. Həmin gün Azərbaycanın Şuşa şəhəri ilə Türkiyənin Trabzon
şəhəri arasında qardaşlaşma haqqında memorandum imzalanıb. Sənədi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Şuşa rayonunda xüsusi
nümayəndəsi Aydın Kərimov və Trabzon Böyükşəhər Bələdiyyəsinin
sədri Ahmet Metin Genç imzalayıblar.
Forumun ilk iki günündə isə Yeni Şəhər Gündəliyinə həsr olunmuş
nazirlər toplantısı, Liderlər Sammiti, qadınlar və vətəndaş
cəmiyyəti assambleyaları, biznes sessiyaları, şəhər rifahı və
qlobal mənzil böhranı ilə bağlı yüksək səviyyəli müzakirələr
keçirilib. Eyni zamanda, WUF13 çərçivəsində Mexiko şəhərinin
pavilyonunun açılışı baş tutub və bu platforma Latın Amerikası
regionu ilə əməkdaşlığın genişləndirilməsi və növbəti forumlara
hazırlıq baxımından mühüm addım kimi dəyərləndirilib.
182 ölkədən 40 mindən artıq iştirakçının qeydiyyatdan keçdiyi
WUF13 mayın 22-dək davam edəcək. “Hamı üçün mənzil: təhlükəsiz və
dayanıqlı şəhərlər və yaşayış məntəqələri” mövzusuna həsr olunmuş
forum hökumətləri, beynəlxalq təşkilatları, ekspertləri və vətəndaş
cəmiyyəti nümayəndələrini bir araya gətirərək dayanıqlı şəhər
inkişafı sahəsində qlobal əməkdaşlığın gücləndirilməsinə xidmət
edir.
